Мазмұнға өту
Ruslan Abdrakhmanov

Түрікменстан азаматтарына Алматыда баспана жалдау және сатып алу

Түрікменстан азаматтары Қазақстанға визамен кіреді: 2001 жылғы визасыз режимді Түрікменстан 2016 жылы тоқтатты. Қазір бұл елдегі шетелдік студенттердің ең үлкен тобы, 10 мыңнан астам адам. Көбіне ЖОО маңынан жалдау пәтері керек, ал шетелдік пәтерді өз атына тек тұруға ықтиярхатпен (ВНЖ) сатып ала алады, онсыз баспана ЖШС-ға рәсімделеді.

Түрікменстан азаматына Алматыда оқу және тұру үшін қандай виза керек

Визасыз режим жоқ. 2001 жылғы келісім еркін кіруді көздеген, бірақ 2016 жылы Түрікменстан оны тоқтатты, содан бері екі елдің азаматтары визамен жүреді. 2025 жылғы мамырда Қазақстан СІМ түзетулер дайындап, Ашхабадтан ұсыныс күтіп отырғанын хабарлаған, бірақ әзірге шешім жоқ.

Студентке оқу визасы ЖОО шақыруымен рәсімделеді, ал тұрғылықты жері бойынша тіркеуді әдетте қабылдаушы тарап ретінде ЖОО жүргізеді. Баласына барып тұрғысы немесе пәтер қарағысы келетін ата-анаға бөлек виза керек. Оның түрі мен мерзімін сапарға дейін Қазақстанның Ашхабадтағы елшілігінен нақтылаңыз.

Алматыда Түрікменстаннан келген студенттер неге көбейді

Бір оқу жылында олардың саны 2,3 есе өсті. Түсу оңайлады: құжаттарды «Study in Kazakhstan» платформасы арқылы қашықтан тапсыруға болады, бағдарламалардың бір бөлігі орыс және ағылшын тілдерінде оқытылады. Инженерлік мамандықтар, IT, экономика, халықаралық қатынастар және медицина танымал.

Жылжымайтын мүлік маманы үшін бұл бір нәрсені білдіреді: тамыз бен қыркүйекте Алматы ЖОО-лары маңында жалдауға сұраныс күрт өседі, ҚазҰУ не медициналық университет маңындағы жақсы пәтерлер бірнеше күнде кетеді. Шақыру келген бойда, маусым-шілдеде іздеуді бастауға кеңес беремін.

Түрікменстаннан келген студент Алматыда пәтерді қалай жалдайды

Жатақхана барлық ЖОО-да бола бермейді, орын жиі жетпейді. Көп студент пәтерді екі-үш адам болып жалдайды. Ондайда шартты бір адамның немесе ата-ананың атына жасап, мәтінге тағы кім тұратынын, коммуналдық қызметке кім төлейтінін және біреу шығып кетсе, депозит қалай бөлінетінін жазған дұрыс.

Пәтерді меншік иесі беретінін тексеремін, ЖОО-ға жаяу және қоғамдық көлікпен баратын жолды қараймын, кірген кезде пәтердің жай-күйін бейнеге түсіремін. Бұл шыққанда депозитті қорғайды, ал студенттерде үй иелерімен дауға ең жиі себеп осы.

Оқу кезеңіне пәтер сатып алу: ата-анаға қашан тиімді

Бакалавриат төрт жылға созылады, медицина одан ұзақ. Осы уақытта жалдау ақысы үлкен сомаға жетеді, ата-аналар сатып алған оңай емес пе деп сұрайды. Екі нұсқаны да әділ есептеймін: бүкіл мерзімдегі жалдауды мүлік салығы, коммуналдық төлемдер және соңында сату шығындары бар сатып алумен салыстырамын.

Қиындығы рәсімдеуде. Студенттік виза ВНЖ бермейді, сондықтан пәтерді студентке не шетелдік ата-анаға жеке тұлға ретінде рәсімдемейді. ЖШС қалады, ал компанияның өз бухгалтериясы мен салықтары бар. Отбасында Қазақстан азаматтығы бар туыс болса, жағдай басқа, бірақ онда меншік иесі сол туыс болады, мұны алдын ала жақсылап ойлау керек.

Түрікменстаннан жалдау не сатып алу ақысын қалай төлеуге болады

Бұл басты практикалық сұрақ. Түрікменстанда валюта сатып алу шектеулі: айырбас банкаралық биржа арқылы жүреді, ал жеке тұлғаларға әр жылдары лимиттер енгізілген. Сондықтан сатып алуға ірі соманы жинап, аудару көрші елдерге қарағанда қиынырақ. Бұл қазір сіз үшін қалай жұмыс істейтінін іздеуді бастамай тұрып өз банкіңізден нақтылаңыз.

Қазақстанда ақшаны жергілікті банктегі өз шотыңызға алған дұрыс, ол ХҚКО-да ЖСН алғаннан кейін жеке келгенде ашылады. Жеке тұлғалар үшін валюталық бақылау $10 000-нан басталады, банк қаражаттың қайдан келгенін сұрайды. Қолма-қол ақша әкеліп, сатушыға солай төлеуге кеңес бермеймін: дау туса, төлегеніңізге дәлел қалмайды.

Алматының қай аудандары студенттерге ыңғайлы

Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ Ботаникалық бақтың жанында орналасқан, айналасында студенттерге жалға берілетін пәтер көп. Асфендияров атындағы медициналық университет, ҚБТУ және Сәтбаев университеті орталыққа жақын, онда «Алтын шаршы» мен метро бекеттері маңындағы көшелер ыңғайлырақ.

Толық көшетін отбасыға Гагарин даңғылынан батысқа қарайғы жаңа кварталдарды қараймын: орталықтан арзан, мектептер мен балабақшалар бар. Орталықтағы ескі үйлерде салынған жылы мен жай-күйін міндетті түрде тексеремін: Алматы 9–10 балдық сейсмикалық аймақта тұр.

Студенттердің баспана жалдағандағы жиі қателері

  • Пәтер мен үй иесінің құжаттарын көрмей, суретке қарап депозит төлеу
  • Баспананы шартсыз немесе пәтерде тұрмайтын адамның атына жасалған шартпен жалдау
  • Іздеуді ЖОО маңында ештеңе қалмайтын тамыздың соңына дейін кейінге қалдыру
  • Кірген кезде пәтердің жай-күйін тіркемей, кейін депозиттен айырылу
  • ВНЖ-сыз студенттің атына пәтер сатып алуды жоспарлау

Түрікменстаннан келген отбасылармен қалай жұмыс істеймін

Орыс, қазақ және ағылшын тілдерінде сөйлеймін. Түрікменстаннан келген студенттердің көбі орысша жақсы сөйлейді, ата-аналармен қажет болса аудармашы шақырамыз. Студент әлі үйінде жүргенде оның ЖОО-сы маңындағы пәтерлердің бейнесін жіберіп, үй иесінің құжаттарын тексеремін.

Сүйемелдеу ақылы, көлемін алдын ала бекітеміз. Студенттерге бұл әдетте жалдау пәтерін іріктеу және шартты тексеру, ал көшетін не сатып алатын отбасыларға мәмілеге дейінгі толық цикл және ЖСН, банк пен ЖШС бойынша заңгерлермен байланыс. Сатып алғандағы комиссиям 1%-дан басталады.

Материал анықтама ретінде берілген. Заң мен салық мәселелері сіздің мәртебеңізге байланысты, сондықтан мәміле алдында оларды нотариус пен заңгерге тексертемін.

Оқу басталғанға дейін ЖОО маңынан пәтер табамын

Қай ЖОО-ға түскеніңізді, қанша адам тұратынын және бюджетті жазыңыз. Сіз әлі үйде жүргенде тексерілген нұсқаларды бейнесімен жіберемін.

WhatsApp-қа жазу

Сұрақ-жауап

Түрікменстан азаматына Қазақстанға виза керек пе?

Иә. Визасыз режимді Түрікменстан 2016 жылы тоқтатты. Студенттер ЖОО шақыруымен оқу визасы бойынша келеді, ата-аналарға бөлек виза керек, оның түрін Қазақстанның Ашхабадтағы елшілігінен нақтылайды.

Алматыда студентке пәтер жалдау қанша тұрады?

Аудан мен ЖОО-ға дейінгі қашықтыққа байланысты. ҚазҰУ маңында және орталықта қымбатырақ, батыстағы жаңа аудандарда арзанырақ. ЖОО мен бюджет белгілі болғанда бағасы көрсетілген өзекті нұсқаларды жіберемін.

Түрікменстаннан келген студент Алматыдан пәтер сатып ала ала ма?

Өз атына жоқ: оқу визасы ВНЖ бермейді. ЖШС арқылы сатып алуға болады, бірақ компанияның бухгалтериясы мен салықтары бар. Көбіне жалдаған тиімдірек, екі нұсқаны да есептеймін.

Оқуға дейін Алматыдан баспананы қашан іздей бастау керек?

Маусымда не шілдеде, ЖОО-дан шақыру келген бойда. Тамыздың соңында университеттер маңында сұраныс ең жоғары, жақсы пәтерлер бірнеше күнде кетеді.

Түрікменстаннан Қазақстанға ақшаны қалай аударуға болады?

Түрікменстанда валюта сатып алу шектеулі, сондықтан аудару тәртібін өз банкіңізден алдын ала нақтылаңыз. Қазақстанда ақшаны өз шотыңызға алған дұрыс, жеке тұлғалар үшін бақылау $10 000-нан басталады.

Түрікменстаннан келген студентті Алматыда кім тіркейді?

Әдетте қабылдаушы тарап ЖОО болады. Студент жалдау пәтерінде тұрса, ЖОО-дан мекенжай мен үй иесінің келісімі керек пе, соны нақтылап, жалдау шартына жазыңыз.

Шетелдік ата-ана студент баласына пәтер сатып ала ала ма?

Жеке тұлға ретінде өз атына тек ВНЖ-мен. Онсыз ЖШС-ға сатып алады немесе Қазақстан азаматтығы бар туысқа рәсімдейді. Әр нұсқаны мәмілеге дейін заңгермен талдаймын.

Дереккөздер
  1. DKNews: число студентов из Туркменистана в Казахстане выросло в 2,3 раза
  2. Kapital.kz: число иностранных студентов в Казахстане достигло рекорда, 2025/26
  3. NUR.KZ: МИД о безвизовом режиме с Туркменистаном, 21.05.2025
  4. Kapital.kz: внешняя миграция Казахстана в 2025 году по странам
  5. Kapital.kz: ЦБ Туркмении ужесточил правила обмена валюты
  6. prg.kz: новые Правила валютных операций НБ РК
WhatsAppTelegram