Қазақстандағы халық өсімі мен урбандалу жылжымайтын мүлікке сұраныстың негізі ретінде

Қазақстан халқы жылына 200 мыңнан астам адамға өсіп келеді, ал Алматы бес жылда шамамен 1,98 миллионнан 2,35 миллион тұрғынға дейін өсті. Елдің үштен бірі 18 жасқа толмаған, бұл балалар 5–15 жылдан кейін жалға алушыларға, пәтер сатып алушыларға, кеңсе қызметкерлеріне және қызметтердің клиенттеріне айналады. Сонымен бірге 2021 жылдан бері туу көрсеткіші төмендеп келеді, ал агломерация ішінде адамдар Алматының өзіне емес, облыстағы қала маңына көбірек қоныстанады, сондықтан сұранысты нақты бағыттар бойынша іздеу керек.

Қысқаша

2026 жылғы 1 қаңтарда Қазақстанда 20 495 975 тұрғын болды, бір жылда 212,5 мыңнан астам адамға көбейді (ҰСБ)
2026 жылғы 1 қаңтардағы Алматы халқы 2 347 924 адам, бір жылда 55 869 адамға өсті
Ел халқының 33,6%-ы, шамамен 6,9 млн адам, 18 жасқа дейінгі балалар; Алматыда 688,9 мың бала
2025 жылы 335 мың бала туды, туу коэффициенті 1 000 адамға 16,43; туу саны 2021 жылдан бері азайып келеді
2025 жылғы өңіраралық көші-қон бойынша Алматы 12 110 адамға, Алматы облысы 33 126 адамға толықты
2040 жылға дейінгі Алматы бас жоспары 335 балабақша, 188 мектеп және 65 емхана салуды көздейді

2026 жылы Алматы мен Қазақстанда қанша адам тұрады

Ұлттық статистика бюросының деректері бойынша, 2026 жылғы 1 қаңтарда Қазақстанда 20 495 975 адам тұрды. 2025 жылы халық 212,5 мыңнан астам адамға өсті. 2026 жылғы 1 тамызға қарай бұл сан 20,6 миллионнан асты.

Алматы елдің ең үлкен қаласы болып қала береді. 2026 жылғы 1 қаңтарда мұнда 2 347 924 адам тұрды, бұл бір жыл бұрынғыдан 55 869 адамға көп. ҰСБ кестесі бойынша 1 маусымға қарай 2 366 525 адам болды. BES.media деректеріне сәйкес, бес жыл бұрын қалада шамамен 1 977 мың тұрғын болған. Яғни бес жылда 370 мыңға жуық жаңа тұрғын қосылды, бұл тұтас бір облыс орталығындай.

Халық неден өседі: туу көрсеткіші және көші-қон

Туу көрсеткіші

2025 жылы елде 335 мың бала туды, туудың жалпы коэффициенті 1 000 адамға 16,43. Ең жоғары көрсеткіштер Түркістан облысында, Шымкентте және Маңғыстауда. Бір жылдағы табиғи өсім шамамен 200 мың адам болды.

Алайда үрдіс төмен қарай: туу саны 2021 жылдан бері азайып келеді, 2025 жылы алдыңғы жылмен салыстырғанда минус 4,2%. Инвестор үшін бұл халық өсімі жалғасатынын, бірақ баяулайтынын білдіреді, «2021 жылдағыдай» болжамдар енді жұмыс істемейді.

Өңірлерден және шетелден көші-қон

Ел ішінде адамдар бірнеше нүктеге көшеді. 2025 жылғы өңіраралық көші-қон бойынша оң сальдо тек төрт өңірде болды: Астана (плюс 87 459), Алматы облысы (плюс 33 126), Шымкент (плюс 15 130) және Алматы (плюс 12 110).

Назар аударыңыз: Алматы төңірегіндегі облыс қаланың өзінен үш есеге жуық көп көшіп келушіні қабылдады. Адамдар Алматыда жұмыс істейді, ал баспана арзан болғандықтан Қаскелеңде, Талғарда, Қонаевта, Есікте тұрады. 2025 жылы сыртқы көші-қон елге плюс 16 153 адам берді, келгендердің 82%-ы ТМД елдерінен.

Қазақстанның жас халқы: бұл бизнес үшін неге маңызды

2026 жылдың басында 18 жасқа дейінгі балалар халықтың 33,6%-ын, шамамен 6,9 млн адамды құрады. Бес жылда балалар саны 4,4%-ға өсті. Алматыда 688,9 мың, Алматы облысында 572,3 мың бала тұрады.

Бұл буын 5–15 жылдан кейін баспана жалдап, сатып алуды, жұмыс істеуді, жеткізу тапсыруды және саяхаттауды бастайды. Қала мұны жоспарына қосып та қойған: BES.media деректері бойынша, 2040 жылға дейінгі Алматы бас жоспары 335 балабақша, 188 мектеп және 65 емхана салуды көздейді.

Халық өсімі әр жоба түрі үшін нені білдіреді

Баспана

Ең тікелей әсер. Алматы мен облыс жыл сайын пәтер не үй қажет ететін ондаған мың тұрғынға толығады. Сонымен қатар қаланың тау бөктерінде көпқабатты үй салуға тыйым салынды, сондықтан жаңа баспана Алматының солтүстігі мен батысына және қала маңына ығысып жатыр.

Қоймалар мен логистика

Адам көбейген сайын маркетплейстердегі тапсырыс та көбейеді. BES.media деректері бойынша, Алматыда шамамен 158 мың шағын және орта компания тіркелген, бұл елдегі барлық компаниялардың шамамен 29%-ы. Оларға тұрғын аудандар мен қала маңына жақын «соңғы миля» қоймалары мен беру пункттері керек.

Кеңселер мен IT

2026 жылғы екінші тоқсанда Алматыдағы орташа жалақы 610 371 ₸, Медеу ауданында 769 186 ₸. Қала жас мамандарды тартады, ал компаниялар олар үшін кеңсе іздейді. Толығырақ бизнес-орталықтар туралы бөлімде.

Туризм және қызметтер

2,35 млн қала тұрғыны мен қала маңы демалыс күндері қала сыртында демалуға тұрақты сұраныс тудырады: 1–2 сағаттық жердегі моншалар, қонақ үйлер, глэмпингтер. Бұл шетелдік турист ағынына тәуелсіз негіз.

Алматы төңірегіндегі жаңа қалалар мен агломерация

Мемлекет агломерацияның өсуін Алматы мен Қонаевтың арасындағы жаңа Алатау қаласына бағыттауға тырысып жатыр. Жобаның ресми сайтының деректері бойынша, 2050 жылға қарай онда шамамен 2 млн тұрғын жоспарланған. Әзірге бұл негізінен жоспарлар мен заңдар, бірақ ұзақ көкжиекпен жұмыс істейтін инвестор бұл бағытты назардан тыс қалдырмағаны жөн.

Іс жүзінде мен сұранысты жол мен жұмыс бар жерден көремін: Қапшағай трассасының бойында, Қаскелең мен Талғар төңірегінде, Алматының солтүстік аудандарында. Қаскелеңде бургерханаға орын таңдағанда, адамдар жиналып үйренген жерді іздедім: бас алаң және маңайдағы жалғыз сквер. Нүкте айына шамамен 4 млн ₸ таза табыс әкелді. Өсіп жатқан қала маңында мұндай орындар аз, бұл мүмкіндік.

Тәуекелдер: демографиялық болжамдарда неге назар аудару керек

Туу көрсеткіші 2021 жылдан бері төмендеп келеді, сондықтан халық өсімінің қарқыны бес жыл бұрынғыдан төмен болады
Көші-қон деректері қайта қаралады: Алматы бойынша 2025 жылғы 9 айдың аралық сандары жылдық сандардан жоғары болған
Өсім біркелкі емес: қала маңы орталықтан жылдам өседі, ал кейбір аудандар босап жатыр
Алатау сияқты жаңа қалалар әзірге көбіне қағаз жүзінде, мерзімдері жылжуы мүмкін
Халық өсімі төлем қабілеті бар сұранысқа кепілдік бермейді: қала маңындағы жалақы Медеу ауданындағыдан төмен
Инфрақұрылымға салмақ: өсіп жатқан қала маңында кептеліс, су, электр желілері құрылыстан қалып қояды

Агломерацияда сұраныс қай жерде өсіп жатқанын көрсетемін

Қандай жобаны қарастырып жатқаныңызды айтыңыз. Халық туралы деректерді орнында көргенімен салыстырамын: жаңа үйлер, жолдар, дүкендер, және сұраныс бар, бірақ ұсыныс қалып қойған локацияларды ұсынамын.

WhatsApp-қа жазу

Сұрақ-жауап

2026 жылы Алматыда қанша адам тұрады?

ҰСБ деректері бойынша, 2026 жылғы 1 қаңтарда 2 347 924 адам, 2026 жылғы 1 маусымда 2 366 525 адам. 2025 жылы қала 56 мыңға жуық тұрғынға өсті.

Қазақстан халқы өсіп жатыр ма?

Иә. 2026 жылғы 1 қаңтарда елде 20,5 млн адам болды, бір жылда 212 мыңнан астам адамға көбейді, 2026 жылғы тамызға қарай 20,6 миллионнан асты. Өсім жылына шамамен 200 мың табиғи өсімге сүйенеді, бірақ туу көрсеткіші 2021 жылдан бері төмендеп келеді.

Қазақстан ішінде адамдар қайда көшеді?

2025 жылдың қорытындысы бойынша өңіраралық көші-қонның оң сальдосы Астанада, Алматы облысында, Шымкентте және Алматыда болды. Алматы облысы плюс 33 мың адам алды, бұл Алматының өзінен үш есеге жуық көп.

Қазақстанда жастардың үлесі қандай?

2026 жылдың басында халықтың 33,6%-ы 18 жасқа дейінгі балалар болды, шамамен 6,9 млн адам. Алматыда 688,9 мың бала тұрады.

Алматы халқының өсуінен қандай бизнес ұтады?

Қала маңындағы және қаланың солтүстігіндегі баспана, «соңғы миля» қоймалары, балалы отбасыларға арналған қызметтер, демалыс күнгі қала сыртындағы демалыс. Мен халық өсіп үлгерген, ал инфрақұрылым мен дүкендер әлі қуып жетпеген жерлерді іздеймін.

Қазақстанда туу көрсеткіші төмендеп жатыр ма?

Иә. 2025 жылы 335 мың бала туды, бұл бір жыл бұрынғыдан 4,2%-ға аз, туу саны 2021 жылдан бері азайып келеді. Халық бәрібір өсіп жатыр, бірақ баяуырақ.

Бұны да оқыңыз

Дереккөздер